Kardiyopulmoner Hastalıklarda Sanal Gerçeklik Uygulamalarının Motivasyon Üzerine Etkisi: Anlatısal Bir Derleme - Çağla Soycan; Ebru Sever (Journal of Kocaeli Health and Technology University, 2026)
Kardiyopulmoner hastalıklar; koroner arter hastalığı, kalp yetersizliği ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi kardiyovasküler ve solunum sistemini etkileyen kronik hastalıkları kapsamaktadır. Bu hastalıklarda rehabilitasyon sürecinin başarısı açısından hasta motivasyonu ve tedaviye katılım kritik bir rol oynamaktadır. Sanal gerçeklik (SG) ve exergame temelli uygulamalar, rehabilitasyon sürecini daha etkileşimli ve motive edici hâle getirerek hasta katılımını artırabilecek yenilikçi yaklaşımlar olarak öne çıkmaktadır. Bu narrative derlemenin amacı, kardiyopulmoner hastalıklarda sanal gerçeklik ve exergame temelli uygulamaların motivasyon üzerindeki etkilerini kapsamlı bir literatür incelemesi ile değerlendirmektir. PubMed, Web of Science, Scopus ve Google Scholar veri tabanlarında Ocak 2021–Haziran 2026 tarihleri arasında yayımlanan çalışmalar taranmıştır. Kardiyopulmoner hastalığı olan bireyleri içeren, SG veya exergame temelli rehabilitasyon uygulamalarını inceleyen ve motivasyon, tedaviye uyum, fiziksel aktivite veya psikososyal çıktıları raporlayan çalışmalar dahil edilmiştir. Sağlıklı bireyler, yalnızca teknoloji tanıtımı içeren yayınlar ve protokol çalışmaları dışlanmıştır. Toplam 48 çalışma derlemeye dahil edilmiştir. Bulgular, SG tabanlı müdahalelerin özellikle kardiyak ve pulmoner rehabilitasyon süreçlerinde tedaviye katılımı artırdığını, egzersiz sürecini daha sürdürülebilir ve eğlenceli hâle getirdiğini ve motivasyon üzerinde genel olarak olumlu etkiler sağladığını göstermektedir. Psikolojik çıktılar açısından anksiyete ve depresyon düzeylerinde azalma en tutarlı bulgu olarak öne çıkarken, fiziksel performans sonuçlarında daha heterojen bulgular rapor edilmiştir. Buna karşın motivasyonun ölçümü ve raporlanması çalışmalar arasında standart değildir ve çoğu çalışmada ikincil bir sonuç olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, sanal gerçeklik uygulamaları kardiyopulmoner rehabilitasyonda özellikle motivasyon ve tedaviye katılımı destekleyen tamamlayıcı bir yöntem olarak değerlendirilebilir. Klinik uygulamada SG tabanlı müdahalelerin bireyselleştirilmiş rehabilitasyon programlarına entegrasyonu, hasta uyumu ve rehabilitasyon başarısının artırılmasına katkı sağlayabilir.