Halitozis ve Probiyotikler-Postbiyotikler - Ayşegül Sunar; Eda Sır; Çağan Taş; Enes Tekin (Journal of Kocaeli Health and Technology University, 2026)
Halitozis, çoğunlukla uçucu sülfür bileşiklerinin (VSC) artışıyla ilişkili, bireyin sosyal yaşamını ve psikolojik durumunu etkileyebilen multifaktöriyel bir durumdur. Vakaların büyük çoğunluğunda etiyoloji oral kaynaklı olup; periodontal hastalıklar, dil dorsumunda bakteri kolonizasyonu ve dental biyofilm başlıca nedenler arasında yer almaktadır. VSC üretiminden özellikle Gram-negatif anaerob bakteriler sorumludur. Geleneksel tedavi yaklaşımları mekanik debridman, antiseptik gargaralar ve çinko içeren ajanları kapsamakta; ancak bu yöntemler genellikle kısa süreli etki göstermekte ve oral mikrobiyom dengesini kalıcı olarak düzenleyememektedir.Son yıllarda probiyotikler ve postbiyotikler, halitozis yönetiminde biyolojik temelli alternatif yaklaşımlar olarak öne çıkmaktadır. Lactobacillus, Streptococcus ve Weissella türlerinin; periodontal patojenlerle rekabet, biyofilm oluşumunun inhibisyonu, VSC üretiminin azaltılması ve konak immün yanıtının modülasyonu yoluyla olumlu etkiler gösterebildiği bildirilmektedir. Özellikle Streptococcussalivarius K12 ve çeşitli Lactobacillus suşlarının halitozis üzerinde umut verici sonuçlar sunduğu belirtilmektedir.Postbiyotikler ise canlı mikroorganizma içermemeleri, stabil yapıları ve güvenli kullanım profilleri nedeniyle dikkat çekmektedir. Klinik çalışmalar, belirli postbiyotiklerin ağız mikrobiyomunu düzenleyerek ve uçucu organik bileşiklerin kompozisyonunu değiştirerek halitozisin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir.Sonuç olarak, probiyotik ve postbiyotik yaklaşımlar halitozisin yönetiminde sürdürülebilir ve yenilikçi tedavi stratejileri sunmakta; ancak etkinliklerinin netleştirilmesi için daha geniş örneklemli, iyi tasarlanmış klinik çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.Bu derlemede halitozisin etiyolojisi, oral mikrobiyota ile ilişkisi ve probiyotik/postbiyotik yaklaşımların potansiyel etkileri güncel literatür ışığında değerlendirilmiştir.